Ngô Thanh Hiên, con gái GS. Ngô Bảo Châu từng học phổ thông tại trường Laboratory của ĐH Chicago (Mỹ) cho biết, ở cấp ba, mỗi năm em chỉ phải học và thi vài môn, trong đó Lịch sử là môn bắt buộc.


Ngô Thanh Hiên cho biết, khi học phổ thông tại trường Laboratory của ĐH Chicago (Mỹ), em phải học 6-7 môn nhưng theo kiểu cuốn chiếu, mỗi năm học và thi kết thúc một vài môn, không qua được môn nào thì học lại môn đó. Khác với Việt Nam là 3 năm cấp ba đều học và thi 11 môn, trượt một môn sẽ tuột lớp và học lại tất cả các môn khác.
Với hầu hết trường THPT tại Mỹ, học sinh đạt tiêu chuẩn tốt nghiệp khi đạt được một số điểm nhất định. Trường của Thanh Hiên yêu cầu học sinh phải hoàn thành một số tín chỉ của các môn: Toán, Khoa học, Văn, Lịch sử, Ngoại ngữ, Nghệ thuật, Thể thao và một số môn tự chọn. Điểm trung bình của các môn này (GPA) sẽ được dùng làm một trong 3 yếu tố (gồm bài luận, điểm số kỳ thi chuẩn hoá quốc tế SAT hoặc ACT) để xét vào đại học. Học sinh có thể đăng ký bao nhiêu trường đại học tuỳ ý. Mỗi trường sẽ có một đề tài luận yêu cầu học sinh làm. 
Con gái GS. Ngô Bảo Châu chia sẻ, giáo dục Mỹ rất coi trọng kiến thức cơ bản. Họ luôn có sự đánh giá giúp học sinh có nền tảng các môn học chung một cách vững chắc trước khi vào đại học. Các bài thi ở hệ phổ thông vì thế một phần là để tìm ra mặt yếu kiến thức của người học và một phần để họ cố gắng cải thiện trong thời gian học. Các điều kiện, bài thi để vào được đại học là góp phần định hướng tương lai học sinh muốn làm công việc gì.
Theo Thanh Hiên, việc kết hợp 2 kỳ thi tốt nghiệp, ĐH làm một như đề xuất của Bộ GD&ĐT Việt Nam có thể đem lại cơ hội phát triển tốt cho nền giáo dục nước nhà, làm giáo viên thay đổi chương trình dạy. Tuy nhiên, nữ sinh này cũng cho rằng, Bộ nên xem xét kỹ lưỡng các phương án để xây dựng được một kỳ thi đánh giá được chính xác trình độ học sinh. Sự vội vàng thay đổi có thể tạo nên những kết quả không mong muốn hoặc thất bại nặng nề.
Trong ba phương án thi, Thanh Hiên phân tích phương án 2 và 3 (thi theo đề tổng hợp) gây dàn trải kiến thức. Em ví dụ, riêng môn Toán đã có các nội dung như: số học, hình học mặt phẳng, hình học không gian… mà ở Mỹ, mỗi nội dung ấy được học trong một năm. Như vậy, gộp tất cả 8-11 môn vào 4-5 bài thi sẽ khiến học sinh không biết ôn tập vào nội dung nào.
Ở phương án một, Thanh Hiên nhận thấy, nó chưa thể hiện được thế mạnh và sự tiến bộ của học sinh. Ví dụ, một số bạn giỏi các môn tự nhiên hơn môn xã hội nhưng phải thi cả 3 môn bắt buộc là Toán, Văn, Ngoại ngữ và chỉ được chọn một môn thì có thể chưa đánh giá được khả năng của người đó. "Thi đại học nên để học sinh hướng đến những môn thế mạnh của họ nhưng em chưa thấy điều đó ở phương án thứ nhất", Hiên nói.
Ngô Thanh Hiên cho rằng, nếu Bộ GD&ĐT Việt Nam tổ chức kỳ thi quốc gia chung chỉ để phản ánh học sinh được học những gì thì ngoài các môn chính cần thi như: Toán, Văn, Lịch sử, Khoa học nên bổ sung: Nghệ thuật, Ngoại ngữ, Thể thao… để học sinh lựa chọn môn yêu thích. Những môn thi bổ sung này sẽ giúp ích rất nhiều khi thí sinh nộp hồ sơ vào đại học. Bởi lẽ, để vào trường ĐH, ngoài thể hiện kiến thức cơ bản, học sinh cần chứng minh được kiến thức chuyên sâu ở lĩnh vực nào đó, thông qua các bài thi chuyên môn có độ khó cao.
Thanh Hiên hoàn toàn đồng tình với ý kiến của bố về việc nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp chứ không phải ĐH để đảm bảo được chất lượng nguồn nhân lực, tránh tiêu cực.
Con gái GS Ngô Bảo Châu đề xuất nên coi trọng môn học Lịch sử vì "nó giúp chúng ta hiểu biết về bản chất con người". Tuy nhiên, cần thay đổi cách dạy và học môn học này ở Việt Nam để học sinh thay vì sợ hãi, chán nản như hiện này sẽ hứng thú tìm tòi, nghiên cứu. 
Ở Mỹ, Lịch sử là một môn học bắt buộc. Song, môn học này được dạy theo cách: giáo viên dạy những sự kiện chung, kiến thức nền tảng, sau đó học sinh tìm tòi, nghiên cứu, đưa ra các câu hỏi và viết một bài nghiên cứu sâu cho cuối năm để nộp lại cho giáo viên chấm điểm.


Tôi để nguyên văn câu nói của các em học sinh. Dù tôi biết nó sai chính tả. Nhưng với tôi, nó mộc mạc và đẹp hơn bất kỳ câu nói trau chuốt trước sau nào. Vì nó xuất phát từ chính tấm lòng của những em học sinh cấp II trường Banborthong, Thái Lan.
Tôi gặp chị ấy – Lệ Quyên, cựu sinh viên đại học ngoại thương TP.HCM vào mùng 6/3/2014, khi chị vừa từ Thái Lan về Sài Gòn được 3 ngày. Nhưng cho tới bây giờ tôi vẫn nhớ gương mặt và ánh mắt của chị. Đẹp đầy hạnh phúc. Với nụ cười tỏa nắng, chị bắt đầu kể tôi nghe chuyến đi tình nguyện của mình. Chị làm trong “Sawasdee Thailand Project” (Xin chào Thái Lan), một dự án dạy học cho trẻ em vùng sâu vùng xa nổi tiếng toàn quốc. Đến mức AIESEC Thái Lan có ở 7 trường đại học, thì cả 7 trường đều chạy dự án “Sawasdee Thailand”.
Ngày 16/1/2014, chị đến Tân Sơn Nhất, lên máy bay, chia tay Việt Nam. 1/3/2014, AIESEC Thái tổ chức tiệc chia tay ở Bangkok, rồi chị rời xa Thái Lan. Trở về TP.HCM, chị tiếp tục cuộc sống thường ngày của một sinh viên đã tốt nghiệp. Nhưng thời gian một tháng rưỡi ngắn ngủi để lại trong chị những trải nghiệm trĩu nặng.
Chị dạy tiếng Anh ở trường Banborthong, thuộc tỉnh Chaiyaphum, cách Bangkok 10 tiếng đi xe. Chị tiếp xúc với những đứa trẻ cấp II da rám nắng, đã biết lái xe máy, lái máy cày, đã biết yêu, thi thoảng chạy ù qua hỏi chị: “Cô ơi, giá thuốc phiện ở Việt Nam có đắt không?” “Cưới vợ Việt Nam có tốn tiền không?” Và tụi nó thường hét lên khi chị bước tới trường: “Teacher suay!” (Cô giáo dễ thương). Chị dạy tụi nhóc mà một câu tiếng Anh bẻ đôi nhóc cũng không biết, ước mơ cuộc đời cũng không có. Tụi nhóc không nghĩ việc học là quan trọng. Chị đã từng hỏi tụi nhỏ:
“Hết lớp 9, các em có ước mơ gì không?”
“Ở nhà cô giáo ạ.”
“Tại sao em không học lên cấp III, học đại học, rồi đến thành phố làm?”
“Em không thích!”

Dự định của các em là sau khi hết lớp 9 sẽ ở nhà, lấy vợ, sống cùng ba mẹ, tiếp tục lái máy cày trên những thửa ruộng mênh mông, tiếp tục trồng rau cạnh những bụi chuối già, tiếp tục sống ở miền quê Thái Lan. Khi tôi nhìn tấm ảnh chị chụp vườn rau các em trồng, tôi giật mình. Vì nông thôn Thái Lan, Việt Nam, hai đất nước tuy khác nhau mà khung cảnh giống đến nao lòng.
Rất nhiều lần khi chị đứng lớp, học sinh quậy, chị muốn mắng, muốn đánh tụi nó. Nhưng rồi không thể. Vì tụi nhóc rất tội. Chị thấy những cố gắng của tụi nó để học tiếng Anh cùng chị. Chị thấy tụi nhóc thích chị vô cùng. Đến một thời gian, chị không còn giận nổi tụi nó nữa. Mà thương.
**
Những đứa trẻ đó tuy nghịch nhưng cực kỳ tình cảm. Ban đầu chúng lạ chị, chị giảng bài nhiều đứa không thèm nghe, bỏ đi chơi. Nhưng dần dần những nhóc quậy trở lại lớp học, nghe giảng và chịu làm kiểm tra. Chị cười: “Chị cố gắng mãi em ạ, trên lớp thì bày trò chơi, hết giờ thì chủ động đi tưới rau, đá bóng cùng tụi nhóc… Cuối cùng cả lớp cũng chấp nhận chị, chịu đến lớp, chịu học.” Một ngày, khi chị đang tới trường, những đứa nhóc ngày xưa nửa câu tiếng Anh không biết, giờ chạy qua, đập vào vai chị, hét lên: “Teacher, what are you doing?” “Where are you going?”
Chị đứng ngây ra đó. Ngỡ ngàng. Và vui đến mức muốn khóc.
Chúng coi chị không phải cô giáo, mà như một người chị gái. Chuyện tình cảm, chuyện gia đình chúng nó đều ngồi tâm sự với chị. Những câu chuyện về các cậu nhóc lớp 9 sau khi tốt nghiệp sẽ nghỉ học, cưới bé lớp 8. Và tiếp tục cuộc sống chặt mía, trồng khoai mì, ngày cày kéo trên cánh đồng mênh mông, đêm lên núi săn thú hiếm cùng gia đình. Chị nghe mà lòng xót xa. Thật tội nghiệp những đứa trẻ chưa bao giờ có cơ hội đến một nơi khác, gặp những cô gái, chàng trai khác và nhìn thấy một thế giới khác. Để hiểu rằng, còn những niềm vui, niềm hạnh phúc khác đang chờ các em. Để hiểu rằng, thế giới này còn rất nhiều sắc màu. Để hiểu rằng, cuộc đời này còn có những ước mơ lớn lao.
**
Cuối tuần, khi cô bạn người Trung Quốc và các thực tập sinh khác lên kế hoạch đi du lịch, chị ở lại Chaiyaphum. Tôi hỏi vì sao, chị cười: “Vì chị thương học sinh của chị lắm em. Xa một chút là lại thấy nhớ.” Mỗi khi hết giờ học, các em hay rủ chị đi chơi bóng chuyền, bóng đá, bắt ốc, đi trồng rau, trộm me Thái và hí hoáy lột vỏ. Và ngày thứ 7, Chủ nhật tụi nhóc cứ dẫn chị đi bơi suối, rủ chị hái xoài, dạy nhảy, dạy hát những bài cổ truyền Thái Lan. Tụi nó còn dạy chị học đấu kiếm. Nhưng chị chưa kịp cầm đến cây kiếm tre, mới chỉ học chào, hỏi thì chuyến thực tập của chị kết thúc. Chị phải về Việt Nam.
Trước ngày chị đi, tụi nó xúm xít lại tặng quà. Có đứa tặng chiếc khăn quàng cổ, mà khi mở ra, chị thấy nó vẫn còn ẩm nước. Chị biết, đó là chiếc khăn của đứa nhóc, em vừa giặt xong tối hôm qua để hôm nay kịp trao cho chị. Và giật mình nhất, là khi chị mở bức thư của một học trò được viết bằng tiếng… Việt. Hỏi ra mới biết, các em gõ tiếng Thái lên google dịch, rồi chép bằng tiếng Việt vào. “Những câu chữ tuy vụng về, đứt gãy, Nhưng đó là những lời xúc động nhất mà chị từng biết, em à!” – Chị kể với tôi với đôi mắt lấp lánh. Tôi không biết đó là niềm vui hay sự xúc động khi nhớ về một kỷ niệm nặng sâu.
Và những giờ phút cuối của buổi học kết thúc, các em học sinh bắt chị ngồi yên trên chiếc ghế nhựa màu đỏ. Rồi các em bắt đầu thực hiện một nghi lễ truyền thống, bày tỏ lòng tôn trọng vô cùng với giáo viên ở Thái Lan. Đó là… cúi lạy. Lũ nhóc ngồi xung quanh, cùng hát một bài tiếng Thái. Học sinh quỳ xuống cúi lạy chị. Rồi các em đồng thanh nói: “Teacher, don’t go Vietnam!”
“Từ lúc các em bắt đầu hát, chị đã khóc. Và khi các em cúi xuống lạy mình, chị òa khóc không thể kiềm chế được.” Tôi nghe chị nói, nhưng chưa hoàn toàn hiểu. Mãi đến khi tôi mở email ra, nhìn tấm ảnh chị gửi, tôi đã bị chấn động. Nếu là tôi là chị, chắc chắn tôi cũng sẽ khóc. Bởi vì các em đã trân trọng chị vượt mức chị có thể tưởng tượng. Điều trớ trêu là, lúc chị hiểu được điều đó thì chị lại sắp phải về Việt Nam.
“Chị và tụi nhỏ khóc từ lúc chị rời nhà host đến trạm xe buýt, bắt xe chuẩn bị về thành phố. Thấy nó khóc, chị khóc theo. Và tụi nó thấy chị vậy, càng khóc to hơn nữa. Và chủ nhà host của chị, người mà chị gọi là daddy, trước khi để chị lại ở trạm xe buýt, đã nói rằng: “Con để địa chỉ lại cho daddy đi, khi nào nhớ daddy sẽ viết thư cho tụi con nhé. Daddy muốn qua Việt Nam, mà không phải đi máy bay đâu. Daddy sẽ lái xe từ Thái Lan đến Việt Nam thăm con.”
**
Về Việt Nam, khi cơn gió Sài Gòn ập vào chị và tiếng xe máy ồn ào va đập trong tai chị, chị tự nhiên nhớ Chaiyaphum tha thiết. Chị nhớ những lúc cùng tụi nhóc đi bắt ốc, trộm me. Chị nhớ tiếng ếch, tiếng dế kêu đêm ngày. Chị nhớ cả những câu chuyện tình cảm mà tụi nhóc thủ thỉ tâm sự với tấm lòng tin tưởng. Trong một tháng rưỡi ấy chị đã sống hết mình, không có lấy một phút giây rảnh rỗi. Và giờ đây, trở lại Sài Gòn, chị hụt hẫng.
“Chị chưa bao giờ có suy nghĩ bỏ ra 15 triệu để đến Thái Lan trong một tháng rưỡi là lãng phí. Được trải nghiệm, được các em yêu thương và tin tưởng, những kỷ niệm đó với chị là vô giá. Về nhà 3 ngày rồi mà chị vẫn không thể nguôi nhớ. Trước khi đi tình nguyện, chị đã nghĩ hết tương lai, dự định cho cuộc đời mình. Nhưng chị không thể tin nổi là chị đã thay đổi. Bây giờ chị muốn sang Thái Lan làm việc 1, 2 năm rồi mới về Việt Nam. Chị muốn khơi ước trong các em bằng cuộc sống của chính chị. Chị muốn các em thành công, đừng luẩn quẩn ở một nơi suốt cả cuộc đời, đừng tốt nghiệp để lấy vợ, rồi ngày kéo cày, đêm săn thú như vậy. Chị muốn giúp các em hiểu rằng, thế giới này còn rất nhiều điều thú vị. Còn có vô vàn sắc màu và những ước mơ lớn lao. Và có lẽ chị sẽ không kể câu chuyện này với ai nữa đâu. Kể nhiều, sợ kỷ niệm nó sẽ hao mòn…”
Và tôi nghĩ, chắc chắn chị đã yêu Thái Lan rồi. Rồi tôi nói với chị: “Em sẽ viết lại câu chuyện này.” Vì tôi muốn đưa kỷ niệm của chị đến thật nhiều người mà tôi có thể. Để ký ức này đừng phai nhạt. Để tôi và bạn thêm một lần thấm thía, tình nguyện thực sự không phải là để chụp ảnh. Càng không phải để có tấm giấy chứng nhận vuông vắn kia. Mà là để đi, để trải nghiệm, để yêu thương. Nhưng “trải nghiệm” là một từ kỳ lạ. Cho dù có tôi có tận tai nghe chị kể, cho dù bạn có đọc bao nhiêu câu chuyện đi chăng nữa, thì chúng ta chỉ biết, chứ chưa hiểu. Đến khi thực sự lên đường rồi, trải nghiệm mới thấm vào trong tim.
Và trong lúc bài viết này đang chờ được admin xét duyệt, tôi lại tiếp tục viết. Một câu chuyện khác. Một câu chuyện lay động tôi với những lời tâm sự:
“A piece of my heart was forever left in India because of the unforgettable friendship among me and the other youths. All of my teammate – Louises, Victor, Bonnie, Dewel, Deep will remain unchanged in every single beat of my heart…”

Đỗ Thanh Lam


Trong khi Giấc Mộng Trung Hoa là lý tưởng và bình lặng thì Thực Tế Trung Hoa có nhiều khả năng sẽ trở thành ác mộng. Mới gần đây, Trung Quốc đã phải chịu bẽ mặt với lần đầu tiên vỡ nợ trái phiếu công ty, kéo theo đó là sự vỡ nợ của trái phiếu “rác” hay trái phiếu có lợi tức cao. Trong các tháng tới đây, một số lượng lớn các sản phẩm tín dụng của các ngân hàng Trung Quốc sẽ tới kì hạn thanh toán – trong đó một lượng không nhỏ sẽ không có khả năng trả đủ lãi suất chứ chưa nói đến tiền gốc ban đầu.
Những số liệu gần đây cho thấy giá nguyên liệu công nghiệp đang giảm, báo hiệu sự gia tăng của dư thừa công suất và sản phẩm. Điều này có thể dẫn tới tụt giảm doanh thu cho những ngành công nghiệp có tỉ lệ vay vốn cao, và về dài hạn là suy giảm tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước.
Tất cả những yếu tố trên là điềm báo không hay cho sự ổn định của nền tài chính Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của thành phần “tín dụng đen” hay là các “ngân hàng ngầm” đang giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế nước này. Thành phần “ngân hàng ngầm” này có khả năng đưa Trung Quốc đến một cuộc khủng hoàng tài chính quy mô lớn đầu tiên nếu chính phủ và ngành tài chính không cùng nhau hợp tác để tìm ra giải pháp.
“Ngân hàng trong bóng tối” hay “ngân hàng ngầm” được nói đến là các tổ chức tín dụng không trực thuộc hệ thống ngân hàng truyền thống, nhưng giao dịch mọi hoạt động tài chính từ tài khoản bảo đảm ở các ngân hàng đến thị trường trái phiếu và cả dịch vụ cầm đồ. Sự hoạt động của hệ thống ngân hàng ngầm này bùng nổ ở Trung Quốc trong nhưng năm gần đây.
Sức cầu tăng đối với vốn và các sản phẩm tín dụng với lãi suất cao cùng với việc thắt chặt quản lý vốn và điều tiết ngân hàng, và sự phân bổ vốn không hiệu quả của ngân hàng trong nước đã thúc đẩy sự phát triển đa dạng của các hình thức tín dụng tư nhân – hay còn gọi là “ngân hàng ngầm”.
Những sự sáng tạo này đã giúp cho tầng lớp trung lưu đang gia tăng ở Trung Quốc có những cơ hội đầu tư mới ngoài bất động sản và gửi ngân hàng với lãi suất thấp. Hệ thống ngân hàng ngầm đã cung cấp cho nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ kẹt tiền, cần nhiều vốn nhưng bị từ chối bởi các ngân hàng thông thường.Thêm vào đó, hệ thống này đã hoạt động hỗ trợ cho thị trường vốn bị kìm hãm của Trung Quốc, và ở một mức độ nào đó, làm tăng sự dịch chuyển của nguồn vốn đầu tư quốc tế.
Mặc dù những đóng góp tích cực của hệ thống ngân hàng ngầm của Trung Quốc là đáng khen ngợi, nó cũng đồng thời dẫn tới những phát triển đáng lo ngại trong nền kinh tế. Trong những năm gần đây, do những ngân hàng truyền thống từ chối cho vay, những gói đầu tư có nguy cơ cao đã phải phụ thuộc nhiều vào sự cung ứng vốn từ các ngân hàng ngầm để có thể tồn tại.
Những ngân hàng ngầm này huy động vốn cho những dự án trên bằng các sản phẩm tín dụng lãi suất cao, ví dụ như các gói được bán bởi các công ty tín thác và các quỹ quản lý vốn. Thông thường, độ rủi ro của những sản phẩm đầu tư này là không rõ ràng hay thậm chí bị cố tình làm nhập nhằng bởi chính những ngân hàng ngầm bán ra chúng. Ở thời điểm hiện tại, sự rủi ro của hệ thống này cuối cùng đã lộ diện. Khi tính lợi nhuận đáng ngờ của nhiều dự án trên dần trở nên rõ ràng thì cũng là lúc mà nhiều người lên tiếng về nguy cơ ngành ngân hàng ngầm của Trung Quốc đang đi tới đổ vỡ.
Chính phủ Trung Quốc và các quan chức trong ngành ngân hàng, cũng như một số nhà phân tích tài chính nước ngoài đã khẳng định vấn đề của các ngân hàng ngoài lề này là có thể quản lý được. Những lý do được đưa ra bao gồm: quy mô của hệ thống này là nhỏ so các nước khác, một số tỷ lệ so sánh nợ vẫn trong vùng an toàn, và tình trạng các cổ phiếu thế chấp được cho là khá tốt. Tuy nhiên, chỉ cần một cú sốc bất ngờ về giá tài sản có thể dễ dàng làm các lập luận này trở nên không phù hợp.
Một trong những lo ngại lớn nhất là tốc độ phát triển đáng kinh ngạc ở trong thành phần ngân hàng ngầm vài năm trở lại đây (tỷ lệ của nó so với GDP đã tăng đến 70 phần trăm trong vòng 5 năm), làm giảm tổng tỉ số lợi nhuận trên nợ (mất $4 nợ để tạo ra $1 trong tăng trưởng GDP), và những dự đoán rằng nhiều sản phẩm tín dụng và trái phiếu công ty sẽ không được thanh toán đúng hạn.
Tất cả những vấn đề trên đã đưa đến những suy xét rằng Trung Quốc đang tiến dần đến “thời điểm Minsky”.[1] Nói một cách khác, lượng bong bóng đầu cơ tài chính và sự huy động vốn theo mô hình Ponzi ở trong nền kinh tế đang tiến đến những mức độ không ổn định.
Những sản phẩm của hệ thống ngân hàng ngầm đang sắp đến kỳ hạn thanh toán sẽ cần đầu tư lại hoặc cứu trợ từ phía chính phủ hay ngành ngân hàng truyền thống. Nếu thiếu những biện pháp trên, những gói đầu tư này sẽ vỡ nợ, theo đó làm lung lay tâm lý của các nhà đầu tư trong toàn hệ thống ngân hàng ngầm. Tiếp đến là sự dịch chuyển vốn từ hệ thống ngân hàng ngầm trở về với hình thức ký gửi an toàn ở các ngân hàng truyền thống.
Sự thu hẹp lại của ngành ngân hàng ngầm sẽ dễ dẫn tới khủng hoàng tín dụng, do đó tạo ra áp lực nặng nề hơn cho các dự án đầu tư khác phụ thuộc vào nguồn đầu tư từ các ngân hàng ngầm này, kết cục là nhiều sự vỡ nợ hơn.
Kết quả sẽ đặc biệt gây tổn hại đến ngành bất động sản và khai khoáng, cũng như là đến các khoản đầu tư của chính quyền địa phương nơi nhận khoảng 43% số vốn từ các ngân hàng ngầm. Cùng với đó, mặc dù tỉ hội nhập của thị trường tài chính Trung Quốc vào các thị trường tài chính nước ngoài còn thấp, nền kinh tế quốc tế cũng vẫn có thể bị ảnh hưởng. Sự giảm năng suất trong nước của Trung Quốc có thể sẽ dẫn đến tụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ các nước có tài nguyên dồi dào. Thêm vào đó, thế giới có thể sẽ phải chịu sụt giảm tăng trưởng GDP toàn cầu, cũng như sự giảm hiệu quả hoạt động của thị trường cổ phiếu và trái phiếu nước ngoài.
Kể cả khi các biện pháp phòng tránh được thực hiện, không có gì có thể bảo đảm làm giảm được tâm lý tiêu cực của các nhà đầu tư đối với hệ thống ngân hàngngầm, kéo theo đó là sự dịch chuyển vốn. Thêm nữa, bất cứ một kế hoạch giải cứu nào cũng sẽ dẫn tới mộtsự hỗ trợ mang tính hệ thống cho cả những doanh nghiệp “ma” làm ăn không có lợi nhuận, làm mất đi những khoản đầu tư vốn có triển vọng hiệu quả.
Tuy nhiên, một sự sụp đổ mang tính hệ thống của nền tài chính không phải là không thể tránh khỏi, và một sự giải cứu thành công do chính phủ hay ngành ngân hàng truyền thốngdẫn dắt là hoàn toàn có thể. Dù vậy, những biện pháp này chỉ mang tính tình thế đối với hệ thống tài chính hiện tại mà không giải quyết được vấn đề cơ bản của ngành ngân hàng ngầm. Tin tốt là trong vài tháng gần đây, chính quyền trung ương đã tiến hành những bước đi sơ bộ để giải quyết những những vấn đề nền tảng trên.
Nhằm gây dựng lại lòng tin, chính phủ đã chính thức công nhận vai trò quan trọng của ngành ngân hàng ngầm trong nền kinh tế Trung Quốc. Điều này có thể sẽ làm tăng mong đợi của các nhà đầu tư rằng chính phủ sẽ đứng ra giúp đỡ khi hệ thống ngân hàng ngầm lâm vào khủng hoảng. Thêm vào đó, nó sẽ giảm thiểu một số lo ngại của các ngân hàng ngầm; do đó, sẽ có ít khả năng các ngân hàng này sẽ hạn chế thanh khoản nếu thị trường xấu đi. Những quy định mới được đưa vào cho phép chính quyền địa phương đảo nợ thông qua phát hành trái phiếu chính phủ. Cùng với đó, Quốc Vụ Viện (tức Chính phủ) đã ban hành một loạt các nguyên tắc, hướng dẫn các nhà điều tiết tạo dựng những quy định mới nhằm tăng độ minh bạch và hạn chế một số hoạt động cho vay nhất định bên trong hệ thống ngân hàng ngầm.
Trong khi việc tăng cường điều tiết là cần thiết, chính phủ cũng nên thận trọng không tạo ra quá nhiều rào cản và hạn chế trong hệ thống này. Quá nhiều quy định có thể ảnh ưởng tiêu cực đến các tổ chức vô hại khác – như một số các ngân hàng nước ngoài và các ngân hàng ngầm đã thận trọng và khôn ngoan hơn trong các hoạt động cho vay.
Hơn nữa, nếu chính phủ hạn chế các hoạt động tạo ra tín dụng ở một phần của hệ thống ngân hàng ngầm, có khả năng nhu cầuvốn sẽ dẫn đến những mánh khóe để lách các quy định này. Chính phủ vì thế nên tập trung cải thiện tính minh bạch trong hệ thống ngân hàng ngầm, phát triển các tổ chức và quy ước nhằm hỗ trợ tốt hơn việc định giá rủi ro, và tự do hóa toàn bộ hệ thống tài chính. Nói một cách ngắn gọn, để giải quyết gọn gẽ nhưng rắc rối tài chính có thể xảy ra, Trung Quốc cần phải minh bạch hóa hệ thống ngân hàng ngầm của nước này.
——————-
[1] “Thời điểm Minsky” (Minsky moment) là sự di chuyển chậm từ trạng thái ổn định sang khủng hoảng của hệ thống tài chính. Thời điểm này được rút ra từ thuyết bất ổn về tài chính do nhà kinh tế học người Mỹ Hyman P.Minsky (1919 – 1996) đề nghị vào thập niên 1970”
Bài tiếng Việt: Nghiên Cứu Quốc tế


Bản gốc tiếng Anh: The Diplomat

“Không ai có thể tự thành công mà luôn luôn cần đòn bẩy. Phải cố gắng xài tiền người khác, càng nhiều càng tốt….”

“… Việc xài tiền người khác mà có trách nhiệm trung thực và minh bạch sẽ là thử thách tốt. Một mình doanh nghiệp (DN) không thể làm tất cả mọi thứ, phải coi cả thế giới là một đối tác lớn và có thể “lợi dụng” lúc nào tốt lúc đó”. TS Alan Phan đã chia sẻ như vậy tại hội thảo Thách thức và cơ hội mới 2014-2015, với chủ để chiến lược chuyển đổi của DN do Tổ chức giáo dục PTI tổ chức hôm 10-8, tại TP HCM.
TS Alan Phan cho rằng muốn làm DN, đầu tiên phải có tiền và tiền người khác càng nhiều càng tốt. DN đi tìm vốn cũng giống như một cô gái nghèo đi kiếm chồng triệu phú. DN nên đi tới chỗ mà tất cả dòng tiền đầu tư đổ về, lúc này vai trò của giám đốc tài chính (CFO) rất quan trọng.
Ông nói rằng trong 20 năm tới, công nghệ cao sẽ thay đổi tất cả nền sản xuất toàn cầu. “Tôi vừa đi thăm một nhà máy sữa ở gần Chicago, Mỹ. Nhà máy có cả trang trại nuôi 1.500 con bò sữa nhưng chỉ có 3 người vận hành. Bò được nghe nhạc, có máy mát xa. Được cho ăn đúng giờ, tắm rửa, vệ sinh, vắt sữa… cũng vậy” – ông nói.
Theo TS Alan Phan, ngày xưa, dầu khí rất quan trọng, nhất là với Mỹ và phương Tây. Khi đó, bất cứ một biến chuyển gì ở Trung Đông đều có thể gây xáo trộn kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, gần đây ở Iraq có biến động khá lớn nhưng Mỹ vẫn đứng lơ, dầu không tăng giá. Bởi chỉ 2 năm nữa, Mỹ sẽ trở thành quốc gia sản xuất dầu khí lớn nhất thế giới nhờ công nghệ khai thác dầu phát triển từ những đá phiếm…
Công nghệ sẽ giúp liên thông toàn cầu, gần như cả thế giới chỉ là một thị trường với tốc độ thay đổi khủng khiếp. Rất nhiều sản phẩm mới, đặc thù mà DN có thể học, nếu không có điều kiện ra nước ngoài tìm hiểu, DN chỉ cần ngồi nhà và tra cứu trên mạng.
“Quan trọng là sản phẩm phải có chất lượng tốt và biết chăm sóc khách hàng, có chương trình xây dựng thương hiệu với kế hoạch mục tiêu rõ ràng. Sau này, muốn phát triển phải nghĩ niêm yết trên sàn chứng khoán. Nếu công ty quá nhỏ thì sáp nhập với công ty khác để cùng nhau niêm yết, và phải luôn nghĩ đến xu hướng mua bán, sáp nhập (M&A) để gia tăng giá trị bằng cách thâu tóm những đối tác, đối thủ” – TS Alan Phan nhấn mạnh.
Vừa rồi, Vinamilk có mua lại công ty sữa của Mỹ. Ở Mỹ, công ty sữa thì cho người ta cũng không lấy bởi tăng trưởng ngành này chỉ khoảng 1% đã là cao. Nhưng ở các thị trường mới nổi, ngành sữa rất hấp dẫn với mức tăng trưởng từ 12-14%. Và cơ hội vàng là thị trường Trung Quốc, bởi sau scandal sữa bị nhiễm melamine khiến ngành sữa nước này suy giảm 50%, người dân không dám uống sữa trong nước. Do đó, sữa ngoại lên ngôi. Với Vinamilk, đây cũng là cơ hội vàng.
“Dù thương hiệu của Việt Nam không thể xuất khẩu trực tiếp sữa qua Trung Quốc nhưng với nhãn hiệu mới mua từ công ty của Mỹ, xuất khẩu từ Mỹ qua Trung Quốc lại là sự sáng tạo của DN. Bởi công ty Mỹ mà Vinamilk mua lại đã hoạt động trong suốt 95 năm và không có một scandal”-– TS Alan Phan dẫn chứng về sự sáng tạo của DN thời công nghệ.
Thái Phương
Powered by Blogger.